Sáng thế ký 13
Đức Chúa Trời đã tạo dựng nên loài người chúng ta có ý chí tự do lựa chọn. Vì vậy chúng ta thường sử dụng quyền này trong sự lựa chọn hằng ngày của mình. Trong muôn vàn sự lựa chọn, chỉ có hai sự lựa chọn mang tính quyết định cho loài người của chúng ta: một là chọn Đức Chúa Trời, hai là không chọn Ngài (hay chọn thế gian). Chúng ta hãy cùng xem câu chuyện trong Sáng thế ký 13 về sự lựa chọn của Lót và Áp-ram để có bài học về sự lựa chọn dành cho bản thân của chúng ta.
ÁP-RAM VÀ LÓT CHIA RẼ
Kết thúc Sáng thế ký đoạn 12, chúng ta thấy rằng Áp-ram buộc phải ra khỏi xứ Ê-díp-tô. Vì vậy, Áp-ram đã từ Ê-díp-tô dẫn vợ cùng các tài vật mình và Lót, đồng trở lên Nam phương. Ông cứ đi từng chặng một, vừa đi vừa đóng trại, từ Nam phương trở về Bê-tên, đến nơi ông đã đóng trại ban đầu hết, ở về giữa khoảng Bê-tên và A-hi, là nơi khi trước ông đã lập một bàn thờ và cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va. Sau đó, Kinh thánh thuật lại cho chúng ta biết rằng Áp-ram và Lót, cả hai đều rất giàu có súc vật, vàng và bạc. Xứ đó không đủ chỗ cho hai người ở chung, vì tài vật rất nhiều cho đến đỗi không ở chung nhau được. Bấy giờ giữa những người chăn bầy cho Áp-ram và những người chăn bầy cho Lót lại có cuộc tranh giành cãi cọ với nhau.
Trước tình cảnh này, để tránh cho sự xung đột ngày càng leo thang, làm rạn nứt mối quan hệ bà con ruột thịt, Áp-ram nói cùng Lót rằng: “Chúng ta là cốt nhục, xin ngươi cùng ta chẳng nên cãi lẫy nhau và bọn chăn chiên ta cùng bọn chăn chiên ngươi cũng đừng tranh giành nhau nữa. Toàn xứ há chẳng ở trước mặt ngươi sao? Vậy, hãy lìa khỏi ta; nếu ngươi lấy bên tả, ta sẽ qua bên hữu; nếu ngươi lấy bên hữu, ta sẽ qua bên tả” (13:8-9). Lời đề nghị này buộc Áp-ram và Lót phải phân rẽ nhau và mỗi người phải tự lựa chọn cho cuộc sống cá nhân của mình. Trước sự việc này, chúng ta nhìn thấy Áp-ram đã nhường cho Lót lựa chọn trước; bởi vì xét về vai vế, thứ bậc thì Áp-ram là bác của Lót (Sáng thế ký 11:27) nên ông có quyền lựa chọn trước; xét về trưởng đoàn của cuộc hành trình thì Áp-ram được Đức Chúa Trời kêu gọi và Lót chỉ là người đi theo bác mình. Hành động của Áp-ram cho thấy ông không có ý muốn tranh giành, gây rắc rối với Lót, cháu mình; nhưng ông thể hiện là một người muốn hòa giải và muốn sống hòa bình.
SỰ LỰA CHỌN CỦA LÓT
Được sự cho phép của Áp-ram, bác mình, Lót đã nhanh chóng lựa chọn nơi cư trú, quê hương tốt nhất cho ông và dòng dõi ông. “Lót bèn ngước mắt lên, thấy khắp cánh đồng bằng bên sông Giô-đanh, là nơi (trước khi Đức Giê-hô-va chưa phá hủy thành Sô-đôm và Gô-mô-rơ) thảy đều có nước chảy tưới khắp đến Xoa; đồng đó cũng như vườn của Đức Giê-hô-va và như xứ Ê-díp-tô vậy” (13:10). Địa điểm Lót chọn được mô tả là một cánh đồng rộng lớn bên sông Giô-đanh, có nước chảy khắp xứ; Và được ví sánh như vườn của Đức Giê-hô-va và như xứ Ê-díp-tô vậy. Địa điểm này rất thuận lợi cho công việc của Lót, bởi vì nghề chính của Lót là chăn nuôi gia súc và của cải của ông tập trung chủ yếu là chiên và bò; trong khi đó cánh đồng cỏ và nguồn nước là hai yếu tố quyết định cho việc chăn nuôi bầy gia súc. Dưới góc nhìn thế gian, sự lựa chọn của Lót là một sự lựa chọn tuyệt vời, đầy khôn ngoan để an cư và phát triển kinh tế một cách bền vững lâu dài, tạo điều kiện thuận lợi, tốt lành nhất cho gia đình ông và dòng dõi của ông tại thời điểm hiện tại và trong tương lai về sau.
Mặc dù sự lựa chọn của Lót là khôn ngoan theo thế gian, nhưng dưới góc nhìn của tác giả Sáng thế ký, thì sự lựa chọn của ông vấp phải một điểm chí mạng mà về sau ông và dòng dõi ông phải gánh chịu hậu quả. Đó chính là dân ở xứ Sô-đôm là độc ác và kẻ phạm tội trọng cùng Đức Giê-hô-va, một dân tộc không kính sợ Đức Chúa Trời. Dường như cánh đồng cỏ xanh tươi, rộng lớn, nguồn nước dồi dào không là gì nếu trong cuộc sống, chúng ta sống xa cách Đức Chúa Trời. Hành động dời trại của Lót đến Sô-đôm mang một ý nghĩa vô cùng to lớn trong sự lựa chọn của bản thân ông. Khi ông dời nơi ở hiện tại của mình tức là dời khỏi người láng giềng tốt là Áp-ram, bác mình (người kính sợ, yêu mến Đức Chúa Trời) và dần dần dời khỏi sự che chở, bảo vệ của Đức Chúa Trời; để chọn lấy cuộc sống làm bạn với thế gian, và sống gần với những người láng giềng độc ác; cũng như chọn cuộc sống xa cách Đức Chúa Trời.
Như vậy có thể nói Lót đã lựa chọn thế gian, theo sự khôn ngoan của mắt mình và của đời này mà không lựa chọn và sống theo ý muốn của Đức Chúa Trời. Cũng cùng có sự lựa chọn, chúng ta hãy xem xét sự lựa chọn của Áp-ram, bác của Lót sẽ như thế nào?
SỰ LỰA CHỌN CỦA ÁP-RAM
Nói về sự lựa chọn của Áp-ram thì trong câu chuyện này, chúng ta không nhìn thấy rõ Áp-ram chủ động lựa chọn gì cho bản thân và gia đình mình; mà đơn giản ông chỉ phản ứng lại với sự lựa chọn của người khác (hay có thể được gọi là sự lựa chọn bị động). Điều này được nhìn thấy qua hai hành động: Thứ nhất, nếu Lót chọn bên tả thì Áp-ram bắt buộc phải lấy bên hữu; ngược lại, nếu Lót chọn bên hữu thì Áp-ram bắt buộc phải lấy bên tả. Thứ hai, sau khi Lót đã có sự lựa chọn riêng cho mình, Áp-ram vẫn chưa di chuyển để lựa chọn phần đất cho mình, nhưng ông vẫn ở tại trong xứ Ca-na-an (13:11). Sau đó chúng ta nhìn thấy Đức Giê-hô-va lại có phán cùng Áp-ram để hướng dẫn, chỉ bảo ông; và Kinh thánh ghi rằng “TA sẽ ban cho ngươi” và “TA sẽ làm cho dòng dõi ngươi”, như vậy chúng ta vẫn chưa thấy Áp-ram chủ động lựa chọn điều gì.
Thật ra, Áp-ram đã chủ động lựa chọn cho bản thân của ông rồi và sự lựa chọn đó chính là Đức Chúa Trời mà không phải thế gian. Điều này được nhìn thấy rõ trong Sáng thế ký đoạn 12, khi Áp-ram được ơn Đức Chúa Trời chọn và để đáp lại, ông đã chủ động chọn Ngài là Đức Chúa Trời của mình. Giờ đây, trong Sáng thế ký đoạn 13 này, với sự việc Áp-ram và Lót chia rẽ nhau, trước sự lựa chọn giữa thế gian và Đức Chúa Trời, Áp-ram chỉ đơn giản là tái lập sự lựa chọn của mình. Áp-ram tiếp tục chọn Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời của mình; chọn tin, chọn yêu và chọn bước đi cùng với Ngài. Điều này được nhìn thấy qua hai hành động sau: Thứ nhất, từ xứ Ê-díp-tô trở lên Nam phương, thì Áp-ram chọn trở về Bê-tên; và tác giả nhắc lại cho người đọc nhớ rằng, địa điểm này là nơi mà Áp-ram đã đóng trại ban đầu hết, ở về giữa khoảng Bê-tên và A-hi, là nơi Áp-ram đã lập một bàn thờ lúc trước. Ở đây Áp-ram lại tiếp tục cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va (so sánh với Sáng thế ký 12:8). Thứ hai, chúng ta nhìn thấy Áp-ram không ở tại Bê-tên mà tiếp tục dời trại mình đến ở nơi lùm cây dẻ bộp tại Mam-rê, thuộc về Hếp-rôn, và tại đó ông tiếp tục lập một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va (13:18). Áp-ram không chọn xây thành đắp lũy để an cư và bảo vệ bản thân và gia đình mình; nhưng ông lại tiếp tục lựa chọn lập đền thờ cho Đức Chúa Trời để xác lập mối quan hệ giữa ông với Ngài, ông hoàn toàn đặt đức tin nơi Ngài và hết lòng thờ phượng, hầu việc Ngài.
Để nhìn thấy rõ thêm về điều này, chúng ta có thể so sánh sự lựa chọn của Lót và Áp-ram. Ban đầu có thể Lót lựa chọn Đức Chúa Trời mà đi theo Áp-ram, nhưng đến đây, khi nhìn vào những vật chất, của cải nơi thế gian, Lót đã lựa chọn thế gian hơn là tiếp tục lựa chọn Đức Chúa Trời. Áp-ram hoàn toàn ngược lại với Lót, ban đầu ông chọn Đức Chúa Trời mà ra đi, khi nhìn vào vật chất, của cải thế gian ông vẫn tiếp tục lựa chọn Đức Chúa Trời. Chúng ta thấy Áp-ram đã trung tín với Đức Chúa Trời, đã nhất quán trong sự lựa chọn của mình.
LỜI HỨA CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI CHO ÁP-RAM
Trước đức tin và sự lựa chọn trung tín của Áp-ram, Đức Chúa Trời đã thành tín với lời hứa của Ngài, Ngài đã không làm ông phải hổ thẹn. Khi Lót lìa khỏi Áp-ram rồi, Đức Giê-hô-va lại phán cùng Áp-ram và đã ban phước cho ông, Ngài tiếp tục đồng hành hướng dẫn ông qua lời phán dạy. Đức Chúa Trời tiếp tục nhắc lại lời hứa của Ngài dành cho Áp-ram và con cháu ông liên quan đến dân tộc và đất làm cơ nghiệp, “Vì cả xứ nào ngươi thấy, ta sẽ ban cho ngươi và cho dòng dõi ngươi đời đời. Ta sẽ làm cho dòng dõi ngươi như bụi trên đất; thế thì, nếu kẻ nào đếm đặng bụi trên đất, thì cũng sẽ đếm đặng dòng dõi ngươi vậy” (13:15-16).
BÀI HỌC
Sự lựa chọn của Áp-ram và Lót là một bài học sâu sắc và quý báu cho sự lựa chọn của chúng ta. Trước sự lựa chọn giữa thế gian và Đức Chúa Trời, chúng ta sẽ chọn điều gì. Liệu rằng chúng ta có chọn Đức Chúa Trời không? Liệu chúng ta có tiếp tục trung tín lựa chọn Đức Chúa Trời cho đến cuối cuộc đời mình không? Hãy giống như Áp-ram! Hãy sử dụng quyền tự do lựa chọn mà Đức Chúa Trời ban cho mỗi người trong chúng ta để lựa chọn tin, yêu và chọn bước đi cùng với Ngài.
(Kinh thánh là thật!)
Từ Ấn Phẩm: Đồng Đi Cùng Đức Chúa Trời Số 25-26 | 02-2025
