Sách Giô-na tiết lộ rằng “[C]húa đã chuẩn bị một con cá lớn để nuốt Giô-na. Giô-na ở trong bụng cá ba ngày ba đêm” (1:17, thêm nhấn mạnh). Khoảng 800 năm sau, Chúa Giê-su đã ám chỉ đến sự kiện kỳ diệu này (Ma-thi-ơ 12:39-41). Theo bản dịch King James của Ma-thi-ơ 12:40, Chúa Giê-su nói rằng Giô-na “ba ngày ba đêm trong bụng cá voi” (thêm nhấn mạnh). Vì cá và cá voi là những sinh vật khác nhau, những người hoài nghi cáo buộc Chúa Giê-su và các tác giả Kinh Thánh đã phạm sai lầm (xem Wells, 2012). Nhà phê bình Kinh Thánh lâu năm Dennis McKinsey cho rằng Ma-thi-ơ 12:40 “[có lẽ] là lỗi khoa học nổi tiếng nhất của Chúa Giê-su” (1995, tr. 142). “Rõ ràng Chúa Giê-su đã không đọc Cựu Ước kỹ càng… Bất kỳ ai có dù chỉ một chút kiến thức sinh học cũng biết rằng cá voi không phải là cá và cá không phải là cá voi” (trang 142-143).
Những lời chỉ trích như vậy đối với Chúa Giê-su và các tác giả Kinh Thánh là điển hình cho sự bất lực của những người hoài nghi trong việc tấn công Đức Chúa Trời và Lời Ngài. McKinsey chỉ trích dựa trên một bản dịch tiếng Anh được thực hiện gần 1.600 năm sau khi Chúa Giê-su phán những lời này. Những người hoài nghi này không bao giờ bận tâm so sánh các bản dịch. Họ không bao giờ hỏi về từ mà Chúa Giê-su đã nói ban đầu hay từ mà Ma-thi-ơ đã ghi lại. Họ chỉ đưa ra một lời chỉ trích hời hợt, thoạt nghe có vẻ hợp lý, nhưng chỉ cần một chút tìm hiểu, đã có thể giải thích một cách dễ dàng và hợp lý.
Từ Hy Lạp cơ bản được dịch là “cá voi” trong bản KJV (cũng như một vài bản khác) là gì? Tra cứu sơ qua các từ điển tiếng Hy Lạp uy tín, ta nhanh chóng nhận ra từ này là ketos và được định nghĩa rộng rãi là “sinh vật biển lớn” (Newman, 1971, tr. 100), “quái vật biển” (Danker, et al., 2000, tr. 544), hoặc “cá khổng lồ” (Vine, 1952, tr. 209). Chúa Giê-su ám chỉ rằng Giô-na đã bị một “sinh vật biển lớn” nuốt chửng, không nhất thiết là cá voi, nhưng có thể là cá voi.
Gần 300 năm trước khi Chúa Giê-su nói về việc Giô-na bị một con ketos nuốt chửng (Ma-thi-ơ 12:40), các dịch giả của bản Bảy Mươi (bản dịch tiếng Hy Lạp của Cựu Ước) đã sử dụng chính từ Hy Lạp này (ketos) để dịch từ tiếng Hê-bơ-rơ (dahg, cá) được tìm thấy trong Giô-na 1:17, 2:1 và 2:10. Thực tế là, như học giả Do Thái và Hy Lạp Jack Lewis đã kết luận, cả dahg và ketos đều “chỉ các sinh vật biển thuộc loài chưa xác định” (1976, 2:178). Chúa Giê-su, Đấng Tạo Hóa của muôn vật (Giăng 1:3), không hề nhầm lẫn về loài động vật mà Đức Chúa Trời “đã chuẩn bị” để nuốt Giô-na. Con vật này là một sinh vật biển lớn, và không nhất thiết là một “con cá” lớn theo định nghĩa hiện đại, hạn hẹp hơn của chúng ta về từ này. Nó rất có thể là một loài cá (ví dụ: cá mập), động vật có vú sống dưới nước (ví dụ: cá voi), hoặc loài bò sát sống dưới nước giống khủng long đã tuyệt chủng. Chúng ta không thể chắc chắn. Như Dave Miller đã kết luận: “Cả tiếng Do Thái và tiếng Hy Lạp đều thiếu độ chính xác để xác định cụ thể danh tính của sinh vật đã nuốt Giô-na” (2003).
Cuối cùng, một sự thật quan trọng mà nhiều người (đặc biệt là những người chỉ trích Kinh Thánh) bỏ lỡ trong cuộc thảo luận về Đức Chúa Trời và cách đặt tên và phân loại động vật của các tác giả Kinh Thánh là Đức Chúa Trời đã không phân loại động vật hàng ngàn năm trước theo hệ thống phân loại hiện đại của chúng ta. Ngay từ thuở Tạo Hóa, Đức Chúa Trời đã phân chia động vật thành những nhóm rất cơ bản, tự nhiên. Ngài tạo ra các loài sống dưới nước và trên không vào ngày thứ năm và các loài sống trên cạn vào ngày thứ sáu (Sáng Thế Ký 1:20-23, 24-25). Cũng như Đức Chúa Trời đã phân loại dơi một cách hợp lý vào nhóm “chim”, vì cả hai đều biết bay (Lê-vi Ký 11:13-19; xem Lyons, 2009), Ngài cũng có thể phân loại cá voi là “cá”, vì cả hai đều di chuyển bằng cách bơi. Việc buộc tội Chúa Giê-su hoặc các tác giả Kinh Thánh phân loại sai một loài động vật dựa trên cách phân loại động vật của Carolus Linnaeus vào thế kỷ 18, hay bất kỳ phương pháp phân loại động vật hiện đại nào khác, đều phi logic và bất công.
[GHI CHÚ: Để biết thêm thông tin về các từ tiếng Do Thái và tiếng Hy Lạp dahg và ketos, xem Miller, 2003.]
https://apologeticspress.org/was-jonah-swallowed-by-a-fish-or-a-whale-2830/
THAM KHẢO
Danker, Frederick William, William Arndt, and F.W. Gingrich, (2000), Greek-English Lexicon of the New Testament (Chicago, IL: University of Chicago Press).
Lewis, Jack P. (1976), The Gospel According to Matthew (Austin, TX: Sweet).
Lyons, Eric (2009), “Did the Bible Writers Commit Biological Blunders?” Reason & Revelation, 29[7]:49-55, July.
McKinsey, Dennis (1995), The Encylopedia of Biblical Errancy (Amherst, NY: Prometheus).
Miller, Dave (2003), “Jonah and the ‘Whale’?” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/apcontent.aspx?category=6&article=69.
Newman, Barclay M., Jr. (1971), A Concise Greek-English Dictionary of the New Testament (London: United Bible Societies).
Vine, W.E. (1952), An Expository Dictionary of New Testament Words (Old Tappan, NJ: Revell).
Wells, Steve (2012), Skeptic’s Annotated Bible, http://www.skepticsannotatedbible.com/contra/whale.html.
