Trước khi chúng ta cùng nhau khám phá loạt bài “7 Trụ Cột Của Sự Hiệp Một” này, bắt đầu từ tấm lòng của chính mình. Sự hiệp một không bắt đầu từ “họ”, mà bắt đầu từ “tôi”, một thái độ đúng đắn từ bên trong.

Để hiểu đúng sức nặng của lời mời gọi này, chúng ta cần nhìn thấy bức tranh toàn cảnh. Thư Ê-phê-sô được cấu trúc như hai nhịp đập của một trái tim khỏe mạnh. Ba chương đầu là nhịp ‘Nhận lãnh’ – nơi Phao-lô liệt kê những tài sản thuộc linh vô giá mà Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta. Ba chương cuối là nhịp ‘Sống ra’ – nơi chúng ta đem khối tài sản đó vào đời sống thực tế. Hay phần đầu định nghĩa tâm trí chúng ta theo ý muốn của Đức Chúa Trời và phần cuối là cách chúng ta sống và làm theo ý muốn thiêng liêng đó.

I. LỜI MỜI GỌI TỪ CHỐN LAO TÙ

Phao-lô mở đầu chương 4, phần thực hành của thư Ê-phê-sô, bằng một lời giới thiệu đầy sức nặng: “Vậy, tôi là kẻ tù trong Chúa…” (câu 1).

Câu đầu tiên của chương 4 bắt đầu bằng từ: ‘VẬY’. Đây là chiếc bản lề quan trọng nhất của cả bức thư. Nó kết nối những gì Chúa đã làm cho chúng ta (1-3) với những gì chúng ta phải làm cho Chúa (4-6). Nó chuyển dịch chúng ta từ tín lý sang đời sống, từ đức tin sang hành động.

Tại sao ông lại nhắc đến xiềng xích của mình khi kêu gọi sự hiệp một? Cụm từ này không phải để gợi lòng thương hại, mà để xác lập thẩm quyền. Hình ảnh “kẻ tù” mang hai ý nghĩa sâu sắc cho hành trình đồng đi của chúng ta:

Thứ nhất, sự hiệp một đòi hỏi sự trả giá. Phao-lô đang bị mất tự do vì sự hiệp một này. Ông bị bắt bớ vì đã rao giảng rằng Dân Ngoại và người Do Thái được hiệp nhất trong Đấng Christ.

Thứ hai, mối liên hệ với Chúa quyết định mối liên hệ với con người. Phao-lô không nói mình là kẻ tù của Sê-sa, ông là “kẻ tù trong Chúa”. Sự ràng buộc của ông với Đấng Christ là nền tảng cho mọi lời khuyên bảo. Động từ “khuyên” mà Phao-lô dùng ở đây không phải là một mệnh lệnh, cũng không phải là lời van xin. Nó là tiếng gọi của một người cha đang thúc giục con cái mình hãy sống đúng với tầm vóc của họ.

II. BƯỚC ĐI XỨNG ĐÁNG: CÁN CÂN CỦA ĐỜI SỐNG CƠ ĐỐC

Phao-lô kêu gọi chúng ta: “…phải ăn ở một cách xứng đáng với chức phận mà Chúa đã gọi anh em”. Trong từ gốc Hy Lạp, từ “xứng đáng” (axiōs) gợi lên hình ảnh của một cái cân. Hãy tưởng tượng một chiếc cân đĩa cổ điển.

• Bên đĩa cân thứ nhất: Đức Chúa Trời đã đặt vào đó “sự kêu gọi” (chức phận) của chúng ta. Đó là tất cả những gì Phao-lô đã mô tả trong 3 chương đầu của thư Ê-phê-sô: Chúng ta được chọn từ trước vô cùng, được tha tội, được làm con nuôi, được đồng ngồi với Đấng Christ ở các nơi trên trời, được trở thành đền thờ của Đức Thánh Linh. Giá trị của chiếc đĩa cân này là vô giá, nặng ngàn cân ân điển.
• Bên đĩa cân thứ hai: Đó là lối sống (“cách ăn ở” hay “bước đi”) hằng ngày của chúng ta.

Lời kêu gọi “bước đi xứng đáng” nghĩa là lối sống của chúng ta phải có trọng lượng tương xứng với địa vị cao quý mà chúng ta đã nhận lãnh.

Lời kêu gọi này khởi đầu cho một loạt các hành động liên tiếp. Trong từ gốc Hy Lạp, động từ ‘bước đi’ (peripateo, được dịch là ăn ở) được Phao-lô lặp lại liên tục trong phần còn lại của bức thư: bước đi trong sự hiệp một, bước đi trong sự sáng, bước đi trong sự khôn ngoan… Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: sự hiệp một không phải là một trạng thái tĩnh tại để chúng ta ngồi yên thụ hưởng. Đó là một hành trình vận động liên tục.

Bước đi với Chúa không phải là bay bổng trên mây với những danh xưng thần học, mà là đặt đôi chân trần xuống mặt đất thực tế, nơi có những va chạm với anh em mình, và sống sao cho cân xứng với ân điển đã nhận.

III. BỐN THÁI ĐỘ CỦA NGƯỜI BẠN ĐỒNG HÀNH

Để chiếc cân đời sống được thăng bằng, để sự hiệp một được duy trì, Phao-lô liệt kê bốn phẩm chất cốt lõi (câu 2). Đây không phải là những gợi ý tùy chọn, mà là những “trang phục bắt buộc” cho bất kỳ ai muốn tham gia hành trình đồng đi.

1. Khiêm nhường – Nền móng của sự hiệp một

Trong văn hóa Hy Lạp thời bấy giờ, “khiêm nhường” không được coi là một đức tính tốt. Nó thường bị xem là biểu hiện của sự yếu đuối, hèn kém, nô lệ. Nhưng Cơ Đốc giáo đã nâng sự khiêm nhường lên thành đức tính vương giả, bởi vì chính Vua của chúng ta—Chúa Giê-su—là Đấng “nhu mì và khiêm nhường” (Ma-thi-ơ 11:29).

Khiêm nhường không phải là tự ti hay nghĩ mình vô dụng. Theo nghĩa Kinh Thánh, khiêm nhường là nhận thức đúng đắn về vị trí của mình trước Đức Chúa Trời và người khác. Người khiêm nhường biết mình chỉ là một tội nhân được cứu bởi ân điển.

Tại sao khiêm nhường được đặt đầu tiên? Vì kiêu ngạo là kẻ thù số một của sự hiệp một. Sự chia rẽ trong Hội Thánh, gia đình luôn bắt nguồn từ việc có ai đó nghĩ mình quan trọng hơn người khác, ý kiến của mình đúng hơn người khác. Chỉ khi chúng ta “coi người khác như tôn trọng hơn mình” (Phi-líp 2:3), chúng ta mới có thể đồng đi.

2. Mềm mại/Nhu mì – Sức mạnh được kiểm soát

Đức tính thứ hai là “mềm mại” hay “nhu mì”. Rất nhiều người lầm tưởng nhu mì là nhu nhược, yếu đuối, ai nói gì cũng nghe. Hoàn toàn không phải! Từ này dùng để mô tả một con ngựa chiến dũng mãnh đã được thuần hóa. Nó có sức mạnh để nghiền nát kẻ thù trong trận chiến, nhưng lại ngoan ngoãn tuyệt đối dưới sự điều khiển của chủ. Một người nhu mì là người có sức mạnh, có cá tính, có khả năng phản kháng, nhưng họ chọn kiểm soát sức mạnh đó dưới sự tể trị của Đức Chúa Trời.

3. Nhịn nhục/Kiên nhẫn – Sự chịu đựng lâu dài

Từ “nhịn nhục” theo nghĩa đen có nghĩa là “chậm nóng giận”. Nó mô tả khả năng chịu đựng sức nóng, áp lực hoặc sự khiêu khích trong một thời gian dài mà không bùng nổ.

Đây là đức tính của Đức Chúa Trời đối với con người. Nếu Chúa không nhịn nhục, thế giới này đã bị hủy diệt từ lâu. Trong mối quan hệ giữa các tín hữu, nhịn nhục là khả năng chấp nhận những điều gây khó chịu nơi người khác—những thói quen xấu, sự chậm hiểu, tính khí thất thường mà không vội vàng trả đũa hay bỏ cuộc. Hành trình “đồng đi” là một cuộc chạy marathon. Mục tiêu không phải là về đích trước mà là về đích cùng nhau.

4. Chịu đựng nhau trong tình yêu

Ba đức tính trên dẫn đến hành động cụ thể này: “lấy lòng thương yêu mà chiều nhau”. Từ “chiều nhau” hay “chịu đựng” có nghĩa là “cùng giữ lấy nhau”, “chống đỡ cho nhau”. Nó ngụ ý rằng người anh em của tôi có những “gánh nặng” (tính cách, yếu điểm) mà tôi phải ghé vai vào gánh đỡ.

Nhưng Phao-lô thêm vào cụm từ quan trọng nhất: ‘trong tình yêu’. Tại sao? Vì theo phân tích cấu trúc thư Ê-phê-sô, ‘Tình yêu thương’ không chỉ là một đức tính, mà là mạch máu chính nuôi dưỡng toàn bộ thân thể (từ này xuất hiện hơn 20 lần trong thư).

Có những sự chịu đựng mang tính cay đắng, cắn răng chấp nhận. Đó không phải là sự hiệp một Cơ Đốc. Mục đích cuối cùng của bức thư này, và cũng là của sự hiệp một, là khôi phục ‘lòng kính mến ban đầu’ (Khải Huyền 2:4). Chúng ta chịu đựng nhau không phải vì luật lệ, mà vì tình yêu của Chúa đang tuôn chảy qua chúng ta. Tình yêu là môi trường duy nhất mà tại đó sự chịu đựng trở thành niềm vui thay vì gánh nặng.

IV. NHIỆM VỤ CỐT LÕI: NGƯỜI BẢO VỆ SỰ HIỆP MỘT

Sau khi trang bị bốn thái độ trên, Phao-lô giao cho chúng ta một nhiệm vụ:

“…dùng dây hòa bình mà giữ gìn sự hiệp một của Thánh Linh.” (câu 3)

Có hai điểm thần học quan trọng mà các nhà giải kinh nhấn mạnh ở đây, giúp thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn về sự hiệp một.

Thứ nhất, Sự hiệp một là một món quà, không phải là thành tựu. Phao-lô gọi đó là “sự hiệp một CỦA Thánh Linh”. Chúng ta không được kêu gọi để tạo ra sự hiệp một. Sự hiệp một là một thực tế đã được Đức Thánh Linh tạo dựng khi Ngài tái sinh chúng ta và báp-têm tất cả chúng ta vào một Thân thể (1 Cô-rinh-tô 12:13). Nhiệm vụ của chúng ta là “gìn giữ” nó.

Thứ hai, Sự gìn giữ đòi hỏi nỗ lực tột cùng. Động từ “cố gắng” hay “hết sức” diễn tả một sự nỗ lực nhiệt thành, hăng hái, một sự vội vã. Nó cho thấy sự hiệp một rất mong manh và dễ vỡ. Nếu chúng ta lơ là, sự chia rẽ sẽ len lỏi vào ngay.

Làm thế nào để gìn giữ? Bằng “dây hòa bình”. Trong Kinh Thánh, hòa bình/bình an là sự trọn vẹn, hàn gắn. Sự hòa bình này đến từ Đấng Christ, Ngài đã phá đổ bức tường ngăn cách giữa chúng ta (Ê-phê-sô 2:14). Hòa bình giống như sợi dây đai buộc chặt các bó lúa lại với nhau. Khi chúng ta chủ động làm hòa, chủ động tha thứ, chủ động nối lại những rạn nứt, chúng ta đang dùng “dây hòa bình” để bảo vệ công trình của Đức Thánh Linh.

BẮT ĐẦU TỪ CHÍNH BẠN

Trước khi chúng ta đi sâu vào 7 trụ cột thần học vĩ đại trong những số ấn phẩm tiếp theo—Một Thân, Một Thánh Linh, Một Chúa, Một Cha…—lời Chúa hôm nay đặt ra cho chúng ta một thách thức cá nhân.

Sự hiệp một của Hội Thánh, của cộng đồng, hay của gia đình bạn không phụ thuộc vào việc người khác thay đổi thế nào, mà phụ thuộc vào việc bạn có đang “bước đi xứng đáng” hay không.

• Bạn có đang mang sự kiêu ngạo vào trong mối quan hệ không?
• Bạn có phản ứng gay gắt khi bị tổn thương thay vì nhu mì không?
• Bạn có vội vã từ bỏ anh em mình khi họ phạm lỗi thay vì nhịn nhục không?

Sự “Đồng đi” đích thực bắt đầu khi chúng ta nhìn vào người anh em khó chịu bên cạnh mình và nói: “Vì Chúa đã yêu tôi và chịu đựng tôi, nên tôi sẽ dùng tình yêu đó để đồng hành cùng bạn.”

Đó là nền tảng. Khi nền móng của sự khiêm nhường và tình yêu được thiết lập vững chắc, chúng ta mới có thể xây dựng lên đó tòa nhà tráng lệ của sự hiệp một trong đức tin.

Từ Ấn Phẩm: Đồng Đi Cùng Đức Chúa Trời Số 26-37 | 01-2026