Hỏi:
Tại sao gia phả Đấng Christ của Ma-thi-ơ chỉ liệt kê 41 tổ tiên nam nếu gia phả được chia thành ba nhóm, mỗi nhóm 14 người, tức là 42 người?
Đáp:
Nếu một người đếm tên của những người trong gia phả Đấng Christ của Ma-thi-ơ, người đó sẽ thấy Ma-thi-ơ liệt kê 41 tổ tiên nam từ (và bao gồm) Áp-ra-ham đến Giê-su. Tuy nhiên, ở phần kết luận của gia phả, Ma-thi-ơ đã viết: “Vậy, tất cả các thế hệ từ Áp-ra-ham đến Đa-vít là mười bốn thế hệ, từ Đa-vít đến khi bị lưu đày ở Babylon là mười bốn thế hệ, và từ khi bị lưu đày ở Babylon đến Đấng Christ là mười bốn thế hệ.” Mười bốn lần ba là 42, không phải 41. Vậy tại sao Ma-thi-ơ chỉ đưa ra 41 cái tên?
Trước khi trả lời câu hỏi, một quan sát quan trọng cần lưu ý về các gia phả khác nhau trong Kinh Thánh là đôi khi chúng chứa đựng những khoảng cách – những khoảng cách cố ý và chính đáng. (Lý do duy nhất chúng ta biết về những khoảng trống này trong một số phả hệ là vì Kinh thánh đã lấp đầy chúng ở những nơi khác.) Các thuật ngữ như “sanh”, “con trai của” và “cha” – thường được tìm thấy trong các phả hệ – đôi khi có hàm ý rộng hơn nhiều trong Kinh thánh so với những gì có thể được ngụ ý khi những từ như vậy được sử dụng trong tiếng Anh hiện đại. [LƯU Ý: Không giống như trong tiếng Anh, nơi tổ tiên cách xa nhiều thế hệ có thể được xác định chính xác một cách nhanh chóng và dễ dàng (ví dụ: “Ông Shiver là ông cố của tôi”), không có thuật ngữ tương đương nào được sử dụng trong tiếng Do Thái trong Kinh thánh.] Gia-cốp đã từng gọi Áp-ra-ham là “cha”, mặc dù Áp-ra-ham thực sự là ông nội của ông (Sáng thế ký 32:9). Khoảng 2.000 năm sau, những người Pha-ri-si cũng gọi Áp-ra-ham là “cha” của họ (Giăng 8:39). Thuật ngữ “cha” trong những đoạn văn này rõ ràng có nghĩa là “tổ tiên”. Gia phả của E-xơ-ra trong E-xơ-ra 7:1-5 đã bỏ qua sáu thế hệ tổ tiên của ông, gọi A-xa-ria (Azariah) là “con trai của Mê-ra-giốt (Meraioth)”, trong khi thực ra A-xa-ria là cháu đời thứ 5 của Mê-ra-giốt (xem 1 Sử ký 6:1-15).
Trong câu đầu tiên của Tin Lành Ma-thi-ơ, phần giới thiệu về gia phả của Chúa Giê-su, sứ đồ đã viết về Chúa Giê-su là “con trai của Đa-vít, con trai của Áp-ra-ham”. Rõ ràng, Ma-thi-ơ biết rằng Chúa Giê-su không phải là con trực hệ của Đa-vít hay Áp-ra-ham; ông chỉ đơn giản sử dụng những từ này theo cùng một cách linh hoạt mà người xưa thường sử dụng (và người Do Thái rất quen thuộc). Sau đó trong gia phả của mình, Ma-thi-ơ cũng cố tình bỏ qua một số tên khác (ví dụ: Giô-ách, A-ma-xia và A-xa-ria; xem Ma-thi-ơ 1:6-16; 1 Sử ký 3:11-12). Chúng ta không thể chắc chắn tại sao Ma-thi-ơ lại loại bỏ những tên này (có thể là vì mục đích ghi nhớ). Tuy nhiên, chúng ta có thể chắc chắn rằng nếu những khoảng trống này thể hiện một sự khác biệt chính đáng, thì người Do Thái đã báo cáo điều này với các Cơ đốc Nhân cách đây 2.000 năm khi họ tìm cách làm mất uy tín dòng dõi hoàng gia của Chúa Giê-su. [LƯU Ý: Cụm từ “tất cả (hết thảy)” trong Ma-thi-ơ 1:17 (“tất cả các thế hệ” từ Áp-ra-ham đến Chúa Giê-su) chỉ đề cập đến những tổ tiên vừa được Ma-thi-ơ đề cập trước đó trong 1:1-16.]
Tuy nhiên, câu hỏi vẫn còn đó: tại sao lại có 41 tổ tiên nam từ Áp-ra-ham đến Chúa Giê-su, thay vì 42 tổ tiên mà Ma-thi-ơ 1:17 dường như gợi ý? Thực tế là, Ma-thi-ơ không cho chúng ta biết chính xác lý do tại sao ông chỉ đưa ra 41 cái tên, nhưng một lần nữa, có vẻ như ông đã nhóm tên các tổ tiên nam của Chúa Giê-su theo cách giúp ghi nhớ thông tin. Mặc dù các nhà bình luận có nhiều ý kiến khác nhau về việc Ma-thi-ơ chia nhỏ gia phả của Chúa Giê-su thành ba phần, nhưng việc tin theo lời của Ma-thi-ơ có vẻ hợp lý. Nghĩa là, dường như người viết đã nhắc đến Vua Đa-vít vĩ đại hai lần (một lần nữa, để mở rộng và ghi nhớ). Phần kết luận của gia phả được chia nhỏ như sau: từ “Áp-ra-ham đến Đa-vít”, từ “Đa-vít cho đến khi bị lưu đày ở Babylon”, và “từ khi bị lưu đày ở Babylon cho đến Đấng Christ” (1:17, thêm nhấn mạnh). Vì Đa-vít là tên duy nhất trong gia phả của Đấng Christ được liệt kê hai lần trong Ma-thi-ơ 1:17, nên có vẻ hợp lý khi kết luận rằng Ma-thi-ơ cố ý nhắc đến Đa-vít hai lần, do đó có được con số 42. [Là vị vua nổi tiếng nhất trong lịch sử Israel, người Do Thái hẳn sẽ đánh giá cao tên Đa-vít vì nó đánh dấu sự kết thúc và khởi đầu cho những chia rẽ trong gia phả của Chúa Giê-su. Hơn nữa, “giá trị số của ‘Đa-vít’ trong tiếng Do Thái là mười bốn…. Bằng biểu tượng này, Ma-thi-ơ chỉ ra rằng ‘con trai của Đa-vít’ được hứa (1:1), Đấng Mê-si, đã đến” (Carson, 1994, 8:69).]
Vì Ma-thi-ơ không đề cập đến tên chính xác ở cuối nhóm thứ hai và đầu nhóm thứ ba trong Ma-thi-ơ 1:17, mà là một khoảng thời gian (“thời kỳ lưu đày ở Babylon”), nên có thể Giô-si-a đã đánh dấu sự kết thúc của nhóm thứ hai (“khoảng thời gian lưu đày, đủ gần để tính toán thuận tiện”—Barnes, 1997), trong khi Giê-cô-nia bắt đầu nhóm thứ ba, với Chúa Giê-su ở cuối.
Trong suốt lời tường thuật của Tin Lành Ma-thi-ơ, Chúa Giê-su được miêu tả là Vua của một vương quốc trên trời (Ma-thi-ơ 16:28; 21:5; 28:18; so sánh Giăng 18:36). Ma-thi-ơ nhắc đến vương quốc (basileia) của Đức Chúa Trời hơn 50 lần. Sứ đồ bắt đầu tường thuật về tin mừng của Chúa Giê-su bằng gia phả của Đấng Mê-si, “để chứng minh rằng Chúa Giê-su Mê-si thực sự thuộc dòng dõi vua Đa-vít, người thừa kế những lời hứa về Đấng Mê-si, là Đấng mang lại phước lành thiêng liêng cho muôn dân” (Carson, 8:63). Rất có thể việc Ma-thi-ơ nhấn mạnh đến Đa-vít [người đã chấm dứt dòng dõi “tổ phụ” trong tổ tiên của Chúa Giê-su (1:2-6; so sánh Công vụ 2:29), và đánh dấu sự khởi đầu của một dòng dõi vua dài (1:7-11), mà cuối cùng đạt đến đỉnh cao huy hoàng trong triều đại của Đấng Christ trên trời và đất] giải thích việc ông dường như đã nhắc đến Đa-vít hai lần trong Ma-thi-ơ 1:17.
https://apologeticspress.org/did-Ma-thi-ơ-miscalculate-in-his-genealogy-of-christ-397/
THAM KHẢO
Barnes, Albert (1997), Notes on the Old and New Testaments (Electronic Database: Biblesoft).
Carson, D.A. (1994),The Expositor’s Bible Commentary: Ma-thi-ơ, ed. Frank E Gaebelein (Grand Rapids, MI: Zondervan).
