Người Công giáo đã đọc kinh “Kính mừng” trong nhiều năm. Kinh này bao gồm những lời: “Thánh Ma-ri [Ma-ry hoặc Ma-ri-a – BTV], Mẹ Đức Chúa Trời“. Những lời này đại diện cho một trong những giáo lý quý giá nhất của Công giáo. Vào năm 431 sau Công nguyên, Công đồng Ê-phê-sô đã tuyên bố Ma-ri ” là Mẹ Đức Chúa Trời vì Ngôi Lời đã nhập thể làm người, và ngay từ khi thụ thai, Người đã kết hợp với Đền thờ mà Người đã lấy từ Mẹ” (“Formula of Union…”n.d.). Một trong những lập luận được sử dụng rộng rãi để ủng hộ giáo lý này được trình bày như sau: (1) Ma-ri là mẹ của Chúa Giê-su; (2) Chúa Giê-su là Đức Chúa Trời; (3) do đó, Ma-ri là “Mẹ Đức Chúa Trời”. Tam đoạn luận này có vẻ hợp lý, nhưng kết luận lại hời hợt. Hãy xem xét điều sau.
Thứ nhất, mặc dù Kinh Thánh ghi lại rằng Ma-ri đã trở thành mẹ của Chúa Giê-su và dạy rõ ràng rằng Chúa Giê-su là Đức Chúa Trời, nhưng Kinh Thánh không bao giờ nói, hoặc thậm chí ngụ ý, rằng Ma-ri đã (hoặc đang là) “Mẹ Đức Chúa Trời”. Để một tam đoạn luận thần học giải thích chính xác mối quan hệ giữa Ma-ri và Đức Chúa Trời, nó phải dựa trên chân lý Kinh Thánh. Chúng ta có thể đề xuất một cách chính xác rằng (1) Chúa Giê-su là Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 1:8); (2) Đức Chúa Trời đã trở nên xác thịt (Giăng 1:1,14); (3) do đó, Ma-ri là mẹ của Chúa Giê-su theo xác thịt (Rô-ma 9:5), tức là thân xác của Chúa Giê-su.
Thứ hai, chúng ta nên nhớ rằng Thần tính không được cấu thành bởi một gia đình theo nghĩa đen—với cha, mẹ, con trai và con gái—như một số vị thần trong thần thoại Hy Lạp và La Mã. Mặc dù chúng ta gọi Ngôi thứ nhất và Ngôi thứ hai của Đức Chúa Trời là Cha và Con, nhưng những danh xưng này không biểu thị mối liên kết gia đình theo nghĩa đen, mà nhấn mạnh bản chất hiệp nhất và thần thánh của Hai Ngài. Việc gọi Ma-ri là “Mẹ Đức Chúa Trời” là hiểu sai bản chất của Thần tính và áp dụng sai Kinh Thánh.
Thứ ba, hãy xem xét những hậu quả phát sinh từ việc sử dụng tam đoạn luận đã đề cập ở trên một cách không phù hợp. Vì Kinh Thánh ghi lại rằng Ma-ri thụ thai bởi Đức Thánh Linh (Ma-thi-ơ 1:18), nên người Công giáo kết luận rằng việc gọi Ma-ri là “con gái của Đức Chúa Trời Cha, Mẹ của Chúa Giê-su Christ và là người vợ đích thực của Đức Thánh Linh” (Peffley, không ghi rõ ngày tháng, trang 3) là đúng. Nếu Đức Thánh Linh là “chồng” của Ma-ri (và do đó là “cha” của Chúa Giê-su), và Chúa Giê-su là Đức Chúa Trời, thì chẳng phải Đức Thánh Linh là “cha” của Đức Chúa Trời sao? Đây không chỉ là một sự áp dụng Kinh Thánh hoàn toàn sai lầm mà còn là một thần học phạm thượng. Giờ đây, chúng ta hãy xem xét một số bằng chứng bổ sung từ Kinh Thánh giải thích thêm về mối quan hệ của Ma-ri với Đức Chúa Trời.
Đức Chúa Trời Không Có Mẹ Về Mặt Thể Xác
Khi nói với Chúa Con, Chúa Cha tuyên bố: “Lạy Đức Chúa Trời, ngai vàng của Người còn đến muôn đời” (Hê-bơ-rơ 1:8, thêm nhấn mạnh). Trong sự mặc khải của Đức Chúa Trời cho sứ đồ Giăng, Đấng Christ sống lại đã phán: “Ta là An-pha và Ô-mê-ga, là Khởi đầu và Tận Cùng, là Đấng hiện có, Đấng đã có và Đấng sẽ đến” (Khải Huyền 1:8, thêm nhấn mạnh). Chúa Con không có khởi đầu; Ngài là Khởi Đầu. “Ngài ở cùng Đức Chúa Trời từ ban đầu” (Giăng 1:1-2). Phao-lô chỉ ra: “Ngài có trước muôn vật, và muôn vật được thiết lập trong Ngài” (Cô-lô-se 1:17, thêm nhấn mạnh).
Sự hiện hữu của Chúa Con không bắt đầu từ khi Ngài được thụ thai trong lòng Ma-ri. Ngài sống trong cõi đời đời (xem Mi-chê 5:2), và, vào đúng thời điểm trong lịch sử, Ngài đã trở nên xác thịt (Giăng 1:1,14). Phao-lô đã diễn đạt điều này như sau: “Nhưng khi kỳ hạn đã trọn, Đức Chúa Trời sai Con Ngài đến, sinh bởi một người nữ, sinh ra dưới luật pháp” (Ga-la-ti 4:4). Mặt khác, Ma-ri đã đến trong một thế giới bị giới hạn bởi thời gian rất lâu sau khi Vũ trụ được tạo dựng. Giống như tất cả loài người, bà không phải là vĩnh cửu. Bà không phải là thần thánh, không phải “từ đời đời cho đến đời đời” (Mi-chê 5:2). Bà không thể ban cho Con mình một bản chất vĩnh cửu. Ngài là Thần tính. Ngài là “Đức Chúa Trời đáng ngợi khen đời đời” (Rô-ma 9:5).
Hãy xem Chúa Giê-su đã giải thích bản chất thần thánh của Ngài như thế nào. Khi nói chuyện với những người Pha-ri-si, Ngài hỏi họ: “‘Các ngươi nghĩ sao về Đấng Christ? Ngài là Con của ai?’ Họ đáp: ‘Con vua Đa-vít.’ Ngài đáp: ‘Vậy thì làm sao Đa-vít được Đức Thánh Linh gọi Ngài là ‘Chúa’… Nếu Đa-vít đã gọi Ngài là ‘Chúa’, thì làm sao Ngài là Con của vua ấy?’” (Ma-thi-ơ 22:42-45, thêm nhấn mạnh). Những người Pha-ri-si đã không trả lời đúng câu hỏi vì họ đang nghĩ về bản chất vật chất của Đấng Mê-si. Mặc dù Đấng Christ là hậu duệ về thể xác của Đa-vít (xem Lu-ca 1:32; Ma-thi-ơ 1:1), nhưng theo bản chất thần linh của Ngài, Ngài không có cha về thể xác, vì chính Ngài có trước muôn vật (Giăng 8:58). Cũng giống như Đa-vít không thể là cha của Đấng Mê-si thần linh vì ông gọi Ngài là “Chúa”, Ma-ri không thể là “Mẹ của Đức Chúa Trời” vì bà gọi Ngài là “Chúa” trong Lu-ca 1:38,46-47. Sự thật là, như Phao-lô giải thích, “theo xác thịt, Đấng Christ đã đến” qua các tổ phụ, Đa-vít, và vâng, Ma-ri, nhưng theo thần tính của Ngài, Ngài là “Đức Chúa Trời đáng chúc tụng đời đời” là Đấng trên hết mọi sự (Rô-ma 9:5, thêm nhấn mạnh).
Ma-ri Chưa Bao Giờ Được Coi Là “Mẹ Của Đức Chúa Trời”.
Không có một câu nào trong Kinh Thánh mô tả Ma-ri là “Mẹ của Đức Chúa Trời”. Thực tế, không một tác giả nào được soi dẫn của Cựu Ước hay Tân Ước đưa ra dù chỉ một gợi ý rằng bà nên được coi là như vậy. Ý tưởng này hoàn toàn dựa trên truyền thống loài người. Ma-ri tự coi mình là “tôi tớ Chúa” (Lu-ca 1:38, thêm nhấn mạnh) và coi Đức Chúa Trời là “Đấng Cứu Thế” của mình (Lu-ca 1:47). Đáng buồn thay, nhiều người đã bóp méo quan niệm này.
Khi nói về phước hạnh được Đức Chúa Trời chọn làm mẹ Đấng Mê-si, Ma-ri tuyên bố: “Vì Ngài [Đức Chúa Trời] đã đoái đến sự hèn mọn của tôi tớ Ngài” (Lu-ca 1:48, thêm nhấn mạnh). Chắc chắn cụm từ “thân phận hèn mọn” sẽ không phù hợp để ám chỉ Ma-ri nếu bà là “Mẹ Đức Chúa Trời”. W.E. Vine đã lưu ý rằng từ Hy Lạp của “thân phận hèn mọn” là tapeinosis, có nghĩa là “sự hạ mình, sự sỉ nhục, hoặc địa vị thấp kém” (1966, 3:23). Ma-ri ý thức được thân phận mình chỉ là loài người thấp kém.
Ngoài ra, Tân Ước còn nói rất rõ Đấng đã trở nên xác thịt. Chính Đức Chúa Trời đã mặc lấy hình hài một người nam (Giăng 1:14) và được sinh ra bởi một người nữ (Ga-la-ti 4:4). Người nữ này không trở nên “thần thánh” để thụ thai Con Đức Chúa Trời. Kinh Thánh đề cập đến Ma-ri là mẹ của Chúa Giê-su, nhưng không bao giờ là “Mẹ Đức Chúa Trời” (x. Mc 3:31; Lc 8:19; Cv 1:14; v.v.).
Ma-ri Chưa Bao Giờ Được Tôn Thờ Là “Mẹ Đức Chúa Trời”.
Người Công giáo tôn thờ Ma-ri, cho rằng bà có “quyền làm mẹ thiêng liêng” (“Hiến chế Tín lý…,” 1964, 8.3). Nhưng nếu Ma-ri được tôn thờ là “Mẹ Đức Chúa Trời”, chúng ta nên mong đợi tìm thấy một mệnh lệnh trong Kinh Thánh để làm như vậy, hoặc một ví dụ trong Kinh Thánh về hành động được chấp thuận. Tuy nhiên, những mệnh lệnh và ví dụ như vậy không hề tồn tại. Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên Ma-ri xuất hiện trong Kinh Thánh, không có dấu hiệu nào cho thấy bà là đối tượng được tôn thờ dưới bất kỳ hình thức nào. Khi thiên sứ của Chúa báo tin cho Ma-ri rằng bà sẽ sinh ra Đấng Mê-si, thiên sứ đã không thờ lạy bà (Lu-ca 1:26-38). Những người chăn chiên đến chuồng ngựa đã ngợi khen Chúa—chứ không phải Ma-ri—vì những gì họ đã chứng kiến (Lu-ca 2:16-20). Sau đó, ba nhà thông thái đến một ngôi nhà và “thấy Hài Nhi với Ma-ri, mẹ Người, thì sấp mình xuống thờ lạy Ngài” (Ma-thi-ơ 2:11, thêm nhấn mạnh)—chứ không phải Ma-ri. Si-mê-ôn và An-ne, những người đã chờ đợi Đấng Mê-si cả đời, đã nhận ra Chúa Giê-su là Đấng được Chúa sai đến. Họ không dành bất kỳ sự công nhận hay ngợi khen đặc biệt nào cho Ma-ri (Lu-ca 2:21-38). Hơn nữa, các môn đồ của Chúa Giê-su không bao giờ dành cho Ma-ri bất kỳ sự ưu tiên nào trong các buổi họp mặt của họ, càng không tôn thờ bà là “Mẹ Đức Chúa Trời” (xem Công vụ 1:14-26).
Khi Ma-ri cầu xin sự giúp đỡ của Chúa Giê-su tại tiệc cưới ở Ca-na, Ngài đã nói: “Hỡi đàn bà kia, sự việc của bà có liên quan gì đến Ta?” (Giăng 2:4, thêm nhấn mạnh). Ngài dùng từ “đàn bà” không phải theo nghĩa miệt thị mà là một cách diễn đạt sự tôn trọng và yêu mến (xem Ma-thi-ơ 15:28; Giăng 19:26; 20:15; Lyons, 2004). Có thể Ngài đã dùng từ “đàn bà” thay vì “mẹ” để nhấn mạnh rằng “trong ơn gọi của mình, Chúa Giê-su không biết đến mẹ hay người thân trần thế, [nhưng] Ngài là Chúa và Cứu Chúa của họ cũng như của tất cả mọi người” (Lenski, 1961, tr. 189).
Chúa Giê-su đã nói rõ rằng Ma-ri không có địa vị cao hơn trong số các môn đồ của Ngài hay trước mặt Đức Chúa Trời. Có lần, “Ngài giơ tay về phía các môn đồ và nói: ‘Đây là mẹ Ta và anh em Ta!’” (Ma-thi-ơ 12:49, thêm nhấn mạnh). Chúa Giê-su muốn các môn đồ hiểu rằng bất cứ ai tin Ngài và vâng theo ý muốn của Cha sẽ được phước như một phần của gia đình Ngài. Nhưng Ngài không nói rằng bất kỳ thành viên nào trong gia đình đó xứng đáng được thờ phượng hay tôn thờ.
Một sự việc khác trong chức vụ của Chúa Giê-su đáng được nhắc đến. Trong khi Chúa Giê-su đang giảng dạy cho đám đông, “một người phụ nữ trong đám đông cất tiếng thưa với Ngài: ‘Phước cho dạ đã cưu mang Thầy và vú đã cho Thầy bú!’” (Lu-ca 11:27). Chúa Giê-su đáp: “Hơn thế nữa, những ai nghe và giữ lời Đức Chúa Trời còn có phúc hơn” (Lu-ca 11:28, thêm nhấn mạnh). Một lần nữa, Chúa Giê-su khẳng định rõ ràng rằng không có điều gì ở Ma-ri khiến bà vượt trội hơn bất kỳ ai đã nghe và vâng theo Lời Đức Chúa Trời. Chính Chúa Giê-su đã dạy chúng ta không nên coi mẹ Ngài là “Mẹ Đức Chúa Trời”, một người đáng được tôn thờ. Danh hiệu “Mẹ Đức Chúa Trời” là không có trong Kinh thánh, cũng như những danh hiệu khác dành cho Ma-ri, chẳng hạn như “Mẹ Giáo hội”, “Mẹ của Lòng thương xót, Sự sống, Sự dịu dàng và Hy vọng”, “Cửa Thiên đàng”, v.v. Việc thờ phượng hướng đến bà (hoặc bất kỳ con người nào khác), thay vì hướng đến Đức Chúa Trời toàn năng, không chỉ làm giảm lòng biết ơn và sự tôn kính đối với Thần tính, mà còn dẫn đến sự bội giáo sâu hơn.
https://apologeticspress.org/is-Maria-the-mother-of-god-2670/
THAM KHẢO
“Dogmatic Constitution on the Church” (1964), Second Vatican Council [On-line], URL: http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_ uncil/documents/vatii_const_19641121_ lumen-gentium_en.html.
“Formula of Union Between Cyrill and John of Antioch” (no date), The Council of Ephesus [On-line], URL: http://www.ewtn.com/library/COUNCILS/EPHESUS.HTM.
Lenski, R.C.H. (1961), The Interpretation of St. John’s Gospel (Minneapolis, MN: Augsburg).
Lyons, Eric (2004), “How Rude!?,” [On-line], URL: https://apologeticspress.org/articles/593.
Peffley, Francis J. (no date), “Maria and the Mission of the Holy Spirit,” [On-line], URL: http://www.legionofMaria.org/files/Mariamission.pdf.
Vine, W.E. (1966), An Expository Dictionary of New Testament Words (Old Tappan, NJ: Fleming H. Revell).
