Bạn đã bao giờ dừng lại để nghĩ về tất cả những thứ cần thiết để một thành phố hoạt động chưa? Ví dụ, giả sử rằng ở thị trấn hoặc thành phố của bạn không có nơi nào để mang rác đi. Chẳng mấy chốc, rác sẽ chất đống trong các phòng trong nhà bạn và trong tất cả các ngôi nhà trên phố của bạn. Những ngôi nhà và đường phố sẽ đầy rác đến mức bạn không thể sống ở đó nữa. Và, hãy nghĩ về tất cả những thứ cần thiết để cung cấp đủ lương thực cho người dân trong thị trấn hoặc thành phố. Sẽ thế nào nếu không có nông dân trồng trọt, hoặc không có tài xế xe tải giao thực phẩm đến các cửa hàng tạp hóa, hoặc thậm chí không có cửa hàng tạp hóa nào tồn tại? Bạn có thể thấy rằng cần rất nhiều người để vận hành một thành phố.
Bạn có biết rằng có một loài kiến có thể tự xây dựng một “thành phố” tuyệt vời không? Nó được gọi là kiến cắt lá. Khi một đàn kiến cắt lá được thành lập, một con kiến chúa sẽ bay đến một nơi để xây tổ. Nó sẽ sớm rụng cánh và trở thành một bà mẹ bằng cách đẻ hàng nghìn quả trứng mà nó chăm sóc. Khi trứng nở, chúng trở thành những người chăm sóc cho những quả trứng mới mà kiến chúa đẻ. Trên thực tế, kiến chúa ngừng làm mọi việc ngoại trừ đẻ trứng. Công việc của nó trở nên khá khó khăn vì đôi khi nó có thể đẻ tới 30.000 quả trứng trong một ngày.
Khi hàng ngàn con kiến bắt đầu nở, chúng đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau. Một số con kiến trở thành y tá chăm sóc trứng. Những con kiến cắt lá khác trở thành kiến lính bảo vệ tổ khỏi những kẻ săn mồi. Một số con kiến trở thành kiến thợ đi kiếm ăn ra khỏi tổ và mang lá và cây về. Và một nhóm kiến khác chăm sóc “khu vườn”.
Đúng vậy. Kiến cắt lá có một khu vườn nơi chúng tự trồng thức ăn. Đây là cách thức hoạt động. Kiến cắt lá xây một tổ lớn dưới lòng đất. Tổ này có thể sâu hơn 3 m và rộng hơn 12 m, với nhiều tổ nhỏ hơn gắn liền với nó. Trên thực tế, một số tổ kiến cắt lá có thể chiếm tới hơn 900 m vuông. Diện tích này gấp đôi một ngôi nhà trung bình của người Mỹ! Bên trong tổ, một đàn kiến gồm vài triệu con có thể sống. Hàng triệu con kiến này xây dựng hàng trăm căn phòng. Các căn phòng có nhiều mục đích khác nhau. Một số phòng dùng để ấp những chú kiến con mới nở. Những căn phòng khác dùng để loại bỏ và lưu trữ chất thải. Trên thực tế, một số loài kiến là “người thu gom rác” ở trong phòng chứa rác và lật “rác” liên tục để rác thối rữa nhanh hơn. Nhưng một số căn phòng quan trọng nhất là những căn phòng nơi kiến giữ khu vườn của chúng.
Để xây dựng khu vườn của mình, những chú kiến cắt lá tìm kiếm lá, cánh hoa và cây cối ở vùng nông thôn. Khi tìm thấy những chiếc lá mình muốn, chúng để lại một mùi hương đặc biệt, gọi là pheromone, để đánh dấu đường đi. Sau đó, chúng sử dụng bộ hàm cực kỳ sắc bén có thể rung nhanh tới 1.000 lần mỗi giây để cắt lá thành hình bầu dục. Những chú kiến kiếm ăn đặc biệt này mang lá về tổ. Việc này không dễ như bạn nghĩ. Những chú kiến thợ nhỏ bé này có thể mang những vật nặng gấp 20 lần trọng lượng của chúng. Điều đó giống như một học sinh lớp sáu nặng 45 kg nâng một chú voi con nặng 900 kg qua đầu. Chúng thực sự khỏe.
Khi kiến mang lá về tổ, chúng liếm sạch vi khuẩn có thể gây hại trên lá, nhai nát lá và sau đó để trong phòng vườn. Trong phòng này, một loại nấm đặc biệt được đặt trên lá. Loại nấm đặc biệt này được dùng để nuôi đàn kiến. Kiến làm vườn chăm sóc nấm và đảm bảo nấm phát triển bình thường, đồng thời bảo vệ nấm khỏi vi khuẩn có hại có thể giết chết nấm. Mối quan hệ giữa nấm và kiến này được gọi là mối quan hệ cộng sinh, vì cả kiến và nấm đều được hưởng lợi từ mối quan hệ này.
Một đàn kiến cắt lá có thể phát triển mạnh trong 15 năm, miễn là kiến chúa còn sống. Điều thú vị và hấp dẫn về kiến cắt lá là chúng bác bỏ thuyết tiến hóa theo nhiều cách. Đầu tiên, nếu không có tất cả các loại kiến khác nhau làm những công việc khác nhau, đàn kiến sẽ không thể tồn tại. Nhưng làm sao các đàn kiến có thể sống được khi chúng cố gắng tiến hóa thành những con kiến như kiến lính hay kiến y tá? Thứ hai, nấm dường như không mọc ở bất kỳ đâu ngoài đàn kiến cắt lá, và nó cần kiến để sống giống như kiến cần nó để sống. Vậy, nếu kiến tiến hóa trước, chúng sẽ sống như thế nào cho đến khi nấm tiến hóa? Hoặc nếu nấm tiến hóa trước, nó sẽ sống như thế nào nếu không có kiến? Trên thực tế, kiến và nấm được Chúa thiết kế đặc biệt để sống cùng nhau và cung cấp nhu cầu cho nhau. Thật là một loài côn trùng tuyệt vời. Và thật là một Đấng sáng tạo tuyệt vời!
